Bóng rổ Trung Quốc đã lập thành tích tệ nhất lịch sử tại Asiad lần này, chỉ có đội tuyển bóng rổ nữ Trung Quốc giành được một tấm HCĐ. Thành tích ảm đạm như vậy tạo nên sự tương phản rõ rệt với Asiad Jakarta tám năm trước: kỳ Asiad đó cả bốn đội bóng rổ Trung Quốc đều vô địch, giành trọn bốn HCV. Trong thời gian qua, dù các đội tuyển bóng rổ nam và nữ Trung Quốc đều đã về nước, nhưng các cuộc thảo luận về bóng rổ Trung Quốc chưa bao giờ dừng lại, nhiều nhà báo và người hâm mộ đã lên tiếng đòi HLV trưởng hai đội tuyển nam và nữ Trung Quốc là Quách Sĩ Cường và Cung Lỗ Minh từ chức.
Về màn trình diễn của bóng rổ Trung Quốc tại Asiad lần này, Tân Hoa Xã đã đăng bài bình luận, cho biết vấn đề hàng đầu của bóng rổ Trung Quốc là tư duy chiến thuật lạc hậu, đồng thời so sánh màn trình diễn của hai đội tuyển nam và nữ Trung Quốc với hai đội Nhật Bản và Hàn Quốc. Tân Hoa Xã cho biết: "Đối thủ dùng những pha chắn và cắt tần suất cao, luân chuyển giữa phía mạnh và phía yếu, liên kết trong ngoài và khả năng ném rổ của toàn đội để liên tục xé toạc hàng phòng ngự của đội Trung Quốc, còn tấn công của chúng ta lại liên tục rơi vào thế bế tắc với hậu vệ cầm bóng quá lâu, tiền phong đứng yên tại chỗ, trung phong cố đấm ăn xôi ở khu vực thấp." Không có tư duy chiến thuật tiên tiến hỗ trợ, mọi sự khổ luyện của bóng rổ Trung Quốc đều sẽ giảm hiệu quả rất nhiều, các cầu thủ trong trận đấu phần lớn cũng làm việc vô ích, hiệu suất tấn công và phòng ngự thấp.
Ngoài ra Tân Hoa Xã còn nhắc đến vấn đề hệ thống của bóng rổ Trung Quốc: khi HLV của đội Nhật Bản đi từ vị trí chuyên viên phân tích băng hình NBA lên ghế HLV trưởng đội tuyển quốc gia, khi các cầu thủ đội Hàn Quốc tự phát tổ chức nhóm học tiếng Anh để chuẩn bị xuất ngoại thi đấu, khi đội hình các đối thủ châu Á ngày càng có nhiều cầu thủ có kinh nghiệm thi đấu ở nước ngoài, thì việc đào tạo vận động viên của chúng ta ở mức độ khá lớn vẫn phụ thuộc vào các đợt tập trung khép kín dài hạn và sự mài giũa một số ít tinh anh, việc đào tạo HLV của chúng ta chủ yếu vẫn dừng lại ở cách thức cầu thủ nổi tiếng giải nghệ là lên làm HLV, "thầy dẫn dắt trò". Nhưng việc tập trung dài hạn đi ngược lại xu hướng thế giới nơi các giải đấu quốc tế đan xen sâu sắc với giải chuyên nghiệp, đồng thời cũng thu hẹp không gian để cầu thủ tự mài giũa, lấy thi đấu thay cho tập luyện.
Tân Hoa Xã cho biết, khoảng cách giữa bóng rổ Trung Quốc với các đội mạnh như Nhật Bản, Hàn Quốc thể hiện ở kỹ thuật, thể hiện ở tỷ số, nhưng gốc rễ lại nằm ở "khoảng cách thế hệ" về tư duy và hệ thống. Bóng rổ hiện đại đổi mới ngày càng nhanh, dựa vào kinh nghiệm cũ đã khó thắng những trận đấu mới. Bài học Nagoya lần này đáng để bóng rổ Trung Quốc ghi nhớ sâu sắc. Câu "dựa vào kinh nghiệm cũ đã khó thắng những trận đấu mới" vừa là sự định tính của Tân Hoa Xã đối với tình hình hiện tại của bóng rổ Trung Quốc, vừa là sự phủ nhận đối với hai HLV trưởng đội tuyển nam và nữ Trung Quốc là Quách Sĩ Cường và Cung Lỗ Minh. Nhìn như vậy, cả Quách Sĩ Cường và Cung Lỗ Minh đều đã xong rồi, mất ghế chỉ là chuyện sớm muộn.
Ngoài Quách Sĩ Cường và Cung Lỗ Minh, đương kim Chủ tịch Liên đoàn bóng rổ Quách Chấn Minh cũng sẽ bị ảnh hưởng. Bình luận viên bóng rổ nổi tiếng Dương Nghị trong chương trình "Dương Khản" đã nói rõ rằng Quách Chấn Minh chưa bao giờ là người trong giới bóng rổ, ông vào giới này cũng chưa được hai năm, hiểu biết của ông về quy luật bóng rổ, về những con người trong giới bóng rổ, về tính khí, năng lực các mặt của những người này chắc chắn là có hạn. Ý của Dương Nghị rất rõ ràng, tức là bóng rổ Trung Quốc hiện nay là "người ngoại đạo lãnh đạo người trong nghề", điều này hoàn toàn đi ngược quy luật.
Dương Nghị đồng thời còn cho biết, nếu Quách Chấn Minh có thể nâng thành tích của bóng rổ Trung Quốc lên, ông có thể chuyển đến những trung tâm có thứ bậc cao hơn, thành tích tốt hơn trên sân khấu thể thao Trung Quốc, đó mới là nơi thực sự lập công lập nghiệp trong thể thao Trung Quốc. Hoặc nếu được điều về Tổng cục thì đó là cấp Vụ trưởng. Nhưng bây giờ bóng rổ Trung Quốc thua đến mức này, việc truy cứu trách nhiệm chắc chắn không thể thiếu. Hơn nữa xét về sinh mệnh chính trị, về con đường thăng tiến thì có thể sẽ rất khó khăn. Dương Nghị dù không nói thẳng nhưng ý tứ lại rất rõ ràng, đó là Quách Chấn Minh cũng sẽ bị liên lụy bởi thất bại thảm hại tại Asiad lần này, sau này rất khó thăng tiến nữa. Còn việc Quách Chấn Minh có rời ghế Chủ tịch Liên đoàn bóng rổ hay không cũng là điều có thể xảy ra.
Thật trùng hợp, đoàn thể thao Trung Quốc ngày 27 đã tổ chức hội nghị công tác, tổng kết tình hình thi đấu nửa đầu Asiad lần thứ 20, phân tích đánh giá tình hình, triển khai công tác thi đấu nửa sau. Tại hội nghị này, Tổng cục trưởng Tổng cục Thể thao Cao Chí Đan chỉ ra rằng một số môn thế mạnh truyền thống đã gặp thách thức, thành tích không đạt kỳ vọng, bộc lộ những điểm yếu về chiều sâu nhân tài, chỉ đạo tại chỗ, điều chỉnh phong độ, một số môn còn tồn tại một số vấn đề trong tổ chức tập luyện, quản lý đội ngũ, cần hết sức cảnh giác, kịp thời giải quyết. Nhiều người hâm mộ cho rằng những môn mà Cao Chí Đan nói đến chắc chắn bao gồm bóng rổ Trung Quốc, đây là sự bất mãn mà Tổng cục Thể thao bày tỏ đối với bóng rổ Trung Quốc.
Màn trình diễn tồi tệ của bóng rổ Trung Quốc tại Asiad lần này đã khiến nhiều hãng truyền thông và người hâm mộ phải suy ngẫm, sắp tới bóng rổ Trung Quốc rất có thể sẽ tiến hành một cuộc cải cách từ trên xuống dưới, điều này chắc chắn là chuyện tốt đối với bóng rổ Trung Quốc. Chỉ cần bóng rổ Trung Quốc có thể tiếp nhận tư duy bóng rổ tiên tiến, hội nhập với quốc tế, và làm tốt hệ thống đào tạo trẻ, tin rằng bóng rổ Trung Quốc sẽ có ngày trỗi dậy trở lại!







